Коррупциясез Спорт: спорт чараларын финанслау
Кичә, 3 апрельдә, «Коррупциясез Татарстан» программасында республиканың спорт учреждениеләре эшчәнлегендә коррупция куркынычларын киметү темасына эфир булды.
Студиядә кунаклар: Руслан Викторович Никонов, ТР Раис идарәсенең коррупциягә каршы сәясәт мәсьәләләре буенча баш киңәшчесе; Хәлил Хәмит улы Шәйхетдинов, ТР спорт министрының беренче урынбасары; һәм Рәхмәтуллина Мөнирә Таһировна, «Республика физик культура һәм яшүсмерләр спорты үзәге»ДБОУ директоры катнашты.
Шулай ук видеоэлемтә буенча эфирда ТР Бадминтон федерациясе вице-президенты Павел Евгеньевич Фомин да катнашты.
Эфир кысаларында кунаклар спорт чараларын финанслау мәсьәләләренә кагылды: ярышларга чыгуга бәйле чыгымнар өчен кем финанс җаваплылыгы тота, шулай ук төрле ярышларда түләүсез нигездә күнегүләр ясау һәм катнашу мөмкинлеге булсын өчен спорт мәктәбен ничек сайларга.
- Хәлил Хәмитович, балалар спорт мәктәпләренә килгәндә. Билгеле, популяр төрләр бар футбол, хоккей, нәфис гимнастика. Кайсы спорт төрләре "сайламый"?
Бүгенге көндә Татарстан Республикасында 160 спорт мәктәбе эшли. Укучыларның гомуми саны 93 641 кеше тәшкил итә. Татарстан Республикасы спорт мәктәпләрендә 79 спорт төре үстерелә, шуларның 45е – Олимпия, 30ы Олимпия булмаган һәм 4е сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр өчен. Спортның барлык төрләреннән иң массакүләмнәре булып футбол, йөзү, хоккей, волейбол, чаңгы узышлары тора. Әйе, аеруча үсеш алмаган спорт төрләре дә бар, мәсәлән, флорбол, фристайл, керлинг, кул сугышы, Ишкәкле слалом һәм башкалар.
- Мөнирә Таһир кызы, Хәлил Хәмит улы, спорт мәктәбенә керер өчен, нәрсә эшләргә кирәк? Кызыксыну бүлегенә шалтыратыргамы, әллә уртак ресурсмы?
Республиканың спорт мәктәпләренә керү өчен АИС Мой спорт кебек платформаны кулланырга мөмкин, анда республикада нинди спорт мәктәпләре бар һәм аларда нинди спорт төрләре үстерелә, шулай ук баланы теге яки бу спорт мәктәбенә кабул итү өчен электрон гариза бирергә мөмкин. Өстәмә рәвештә, республиканың спорт мәктәпләре тарафыннан Ачык ишекләр көннәре үткәрелә.
Һәр учреждение сайтында «кабул итү тәртибе»бүлеге эшли. Барысы да ачык һәм ачык. Шулай ук бу мәгълүматны «мәктәпкә шалтырату»дип төгәлләүнең гадәти ысулы да бар.
- Хәлил Хәмитович, белгәнемчә, дәүләт хезмәтләре аша язу проекты бар. Нинди мөмкинлекләр тәкъдим ителә?
Әйе, бүгенге көндә мондый хезмәт Россия Федерациясе дәүләт һәм муниципаль хезмәтләр порталына кертелгән. Дәүләт хезмәте аша» өстәмә белем бирү программаларына язылу аша бала өчен спорт төре буенча тиешле бүлекчә табарга һәм спорт мәктәбенә укырга керү өчен гариза җибәрергә мөмкин.
- Мөнирә Таһировна, түләүлеме, юкмы спорт мәктәпләрендә балалар шөгыльләнә?
Республикада дәүләт һәм муниципаль спорт мәктәпләре үз хезмәтләрен түләүсез нигездә күрсәтә, әмма түләүле дә бар. Балалар бушлай гына күнегүләр ясаучы спорт мәктәпләре бар. Әйтик, республика спорт-адаптив мәктәбе, «Барс» кышкы спорт төрләре буенча олимпия резервы мәктәбе, көрәш буенча олимпия резервы спорт мәктәбе. Чынбарлык шундый: спорт мәктәпләренә бюджетта гына йөзү бик авыр, шуңа күрә бюджеттан тыш эшчәнлек тренерларны мотивацияләргә һәм башка административ-хуҗалык мәсьәләләрен хәл итәргә мөмкинлек бирә. Спорт мәктәпләренең бюджеттан тыш эшчәнлеге локаль норматив актлар белән регламентташтырыла.
Мөнирә Таһир Кызы. Халил Хәмит улы, ярышларга чыгу белән бәйле чыгымнар (йөрү, яшәү, туклану, иминиятләштерү), моны кем үз өстенә ала?
Барлык ярышларны берничә дәрәҗәгә бүлеп була:
Спорт мәктәбе дәрәҗәсендә үткәрелә торган ярышлар спорт мәктәбе хисабына финанслана. Муниципаль берәмлек дәрәҗәсендәге ярышлар муниципаль берәмлек хисабына финанслана (мәсәлән, шәһәр беренчелеге). Муниципаль берәмлекләрнең җыелма командаларын ТР беренчелегенә финанслау әлеге максатларга каралган муниципаль берәмлекләр акчалары хисабына булырга тиеш.
ТР җыелма командалары әлеге максатларга бүлеп бирелгән акчалар кысаларында ТР Спорт министрлыгы хисабына финанслана. Россия җыелма командасы составына кергән спортчылар Россия Спорт министрлыгы акчалары хисабына финансланачак. Спорт төрләре буенча төбәк федерацияләре чыгымнарның бер өлешен үз өстенә ала. Спонсорлар ярышларны оештыруда һәм үткәрүдә, чыгышларда ярдәм күрсәтәләр. Командировка шулай ук ата-аналар хисабына да бара. Әгәр бала ТР җыелма командасы составына керми икән һәм ярышлар мәҗбүри булмаган очракта.
Менә шундый сорау әле – бу вакытка кадәр без бюджет дәүләт спорт мәктәпләрен күздә тоткан идек. Ләкин коммерцияле дә күп бит. Шул исәптән шул ук мәктәпләрдә килешү буенча эшләүче аерым тренерлар да. Еш кына ата – аналар бик игътибар итмиләр бала шартлы рәвештә гомуми белем бирү мәктәбенең футбол секциясендә шөгыльләнә, ә аннары бу «үзенә»икәнен ачыклый.
- Хәлил Хәмитович, килешү төзегәндә ата-аналарга алдан нәрсә исәпкә алырга кирәк?
Без инде әйткәнебезчә, баланы спорт мәктәбенә язу өчен «минем спорт платформасыннан яки дәүләт хезмәтләре порталыннан файдаланырга кирәк, шул чакта ата-ана баласының муниципаль яки республика спорт мәктәбендә шөгыльләнүен һәм төрле ярышларда түләүсез нигездә күнегүләр ясау һәм катнашу мөмкинлеге булуын төгәл беләчәк.