Премьер-министр киңәше

Тәүге очрашуда барлыгы 753 проект тәкъдим иткән булсалар, быел 1271 гариза кабул ителгән. Финалга 41 проект чыккан. “Форумда катнашырга те­ләүчеләр саны бу кадәр күп булганы юк иде әле”, – ди оештыручылар. Җыен га­дәттәгечә ике этапта уза. Беренчесендә – экспертлар бәйге эшләрен читтән торып тикшерсә, икенчесендә исә гариза тапшыручылар үз эшләрен як­лап чыгыш ясый. Арада иң яхшы дип табылган эшләр финалга чыга. Кичә тәмам­ланган өч көнлек күргәзмә форумның соңгы ноктасы булды. Быелга гына, әлбәттә.

Финалга чыккан проектлар арасында Татарстанның тарихи мирас объектлары буенча виртуаль тур тәкъ­дим иткән эш бар. Яңалык уйлап табучылар экран аша гына теге яки бу тарихи йорт элек нинди булган һәм хәзер ничек икәнен күрсәтә ала. Өйгә “керергә” дә мөм­кин хәтта. Икенче бер проект авторы урамда телефоны сүнгән ке­шеләргә ярдәм итү юлын тапкан. Казан егете Никита Синякин халык күп йө­ри торган урыннарда, мәсәлән, паркта телефон аккумуляторын кору җайлан­масы урнашты­рыр­га тәкъ­дим итә. Әлеге проект белән Илдар Халиков та кызыксынды. “Бу җайлан­маны булган әйбергә өстәп кую җаен табарга кирәк. Мә­сәлән, ут баганасы янына куярга мөм­кин”, – дип киңәш итте ул.

Татар хәрефләреннән архитектур форма ясап, җә­мәгать урыннарына урнаштыру тәкъдиме дә игътибарны җәлеп итте. Кайберәүләр моңарчы ук зур-зур “Ә”, “Ү”, “Җ” хәреф­ләре янында фотога тө­шәргә өлгерде инде. Хә­терләсәгез, үзенчәлекле архитектура формаларын күп­тән түгел башкалада узган “Мин татарча сөй­ләшәм” акциясе вакытында Бауман урамында урнаштырганнар иде. Проект авторы Тәбрис Яруллин сүз­ләренә караганда, татар хәрефләре халыкта зур кызыксыну уяткан. “Татарстанга килгән турист башкаладан истәлеккә нәрсә алып китә? Калфак кигән курчак, мәсәлән. Ә сезнең соңгы тапкыр кайчан урамда калфак киеп йөргән кызлар күргәнегез бар? – дип сөй­ләде ул. – Татар теле һәм татар язма тарихы бик бай. Ул тарихи әйберләр белән генә истә калмасын иде. Шуңа күрә чынбарлыкка бәйле булган архитектура формалары ясарга тәкъдим итәбез. Киләчәктә аларны кечерәй­теп, сувенир итеп эшләү те­ләге дә бар”. Тәбрис фике­ренчә, татар, теле һәм мәдә­нияте теләсә кемгә аң­ла­ешлы булырга тиеш. Татар хә­реф­ләре сыннарын, мә­сәлән, паркларда урнаштырырга тәкъдим итәләр.

“Үз шәһәреңне бел!” проекты авторлары исә башкаладагы теге яки бу урамның кайсы шәхес хөрмәтенә шулай аталуы турында мәгъ­лүмат җит­керүне максат итеп куйган. Алар тукталышларда, кеше күп йөри торган урыннарда бу шәхесләр турында кыскача мәгълүмат язылган такталар урнаштырырга тәкъдим итә. Хөкүмәт Рәисенә әлеге фикер ошады. Әмма проектның бәясен арзанайту өчен, такта түгел, ә ябыштыргыч кулланырга киңәш итте ул. Болай эшләү проект бәясен биш тапкыр арзанайтачак икән.

“Күргәзмәне карап йөр­гәндә, тәкъдим ителгән яңа­лыкларның 80 процентыннан канәгатьләнү алдым, – диде Хөкүмәт Рәисе. – Про­ект­лар­ның барысы да яңа, узган елгы эшләрне кабатлаучы эшләр юк диярлек”. Илдар Ха­ликов фи­керенчә, би­редә республика югары уку йортлары ректорлары җит­ми. “Дөнья­кү­ләм күзлектән карасагыз, нәкъ менә вузлар кызыклы фикер-идеяләрне үс­те­рүчеләр булып тора. Би­ре­гә уку йортлары җитәк­че­лә­рен дә чакырырга кирәк”, – диде ул.